Naar de inhoud

Begin bij het werk, niet bij de techniek

De eerste architectuur van Inora begint bij het werk in de zorg, niet bij een taalmodel. Ze legt drie dingen vast: een eigen, afgeschermde ruimte voor elke organisatie, elk document met zijn opbouw en gezag, en bij elke vraag de rol van wie vraagt.

Geschreven door

Beschouwing6 min leestijd

Wie bij AI een architectuur verwacht, verwacht bovenaan een model: welk taalmodel, hoe groot, van welke leverancier. Daar begint de architectuur die ik vandaag deel niet. Ze begint bij het werk: bij wat verzorgenden, verpleegkundigen of leidinggevenden op een dienst doen, in welke volgorde, en op welk moment ze iets moeten weten dat ze niet paraat hebben.

Eén zin uit het document herhaal ik hier, in het Engels zoals ik hem schreef: “The real value comes from understanding nursing workflows deeply and building interfaces that feel like natural extensions of how nurses think and work.” De zin ervoor is korter. Techniek is alleen een middel.

Waarom niet bij het model

Een taalmodel is te koop. Wie morgen begint, kan hetzelfde model gebruiken als wij, en ik reken erop dat het model van vandaag binnen een jaar is ingehaald. Wie zijn systeem om één model heen bouwt, bouwt het opnieuw zodra dat model verandert.

Wat een taalmodel op zichzelf niet biedt: weten hoe een vraag in de zorg ontstaat, wat er op dat moment nodig is, en wat een antwoord moet dragen om bruikbaar te zijn op de afdeling. Daar zit het werk, en daar zit de waarde.

Daarom staat in het plan voor het fundament, dat ik op 13 juni deelde, dat Inora aan geen enkel taalmodel vastzit. Het model is een onderdeel dat we kunnen vervangen. Hetzelfde plan legde nog twee dingen vast: Inora draait in een omgeving die wij zelf beheren, en bij elk antwoord staat de bron. Die drie gaan vóór elke functie. De architectuur van vandaag bouwt daarop.

Hoe een vraag door Inora gaat

In deze architectuur gaat een vraag niet rechtstreeks naar een model. Eerst komt de context: wie vraagt het, vanuit welke organisatie, in welke rol. Dan: wat voor vraag is dit. Dan: welke protocollen van deze organisatie horen erbij. Pas dan volgt de route die bij die taak past, en het antwoord komt terug met zijn bronnen.

Het model doet zijn werk binnen die route. Het bepaalt de route niet.

Dat is wat ik bedoel met beginnen bij het werk. Verzorgenden die willen weten hoe hun organisatie een overdracht wil hebben, hebben niets aan een algemeen verhaal over overdrachten. Ze hebben het antwoord van hun eigen organisatie nodig, in de volgorde van hun eigen protocol, met de plek waar het staat. Een systeem dat bij het model begint, geeft hun het algemene verhaal, vlot geformuleerd. Een systeem dat bij het werk begint, geeft hun wat hun organisatie heeft afgesproken.

Drie dingen die vastliggen

Uit dat vertrekpunt volgen drie dingen. Ze liggen vast, welk model we ook gebruiken en wat we er later ook bij bouwen.

Elke organisatie een eigen, afgeschermde ruimte. De protocollen van een zorgorganisatie zijn van haar. Een vraag bij de ene organisatie krijgt nooit een antwoord uit de documenten van een andere. De scheiding is streng. Tegelijk hoeft niet elke organisatie het vak opnieuw uit te vinden: kennis die voor iedereen geldt, kan gedeeld worden. Wat gedeeld wordt, wordt bewust gedeeld, nooit omdat het toevallig in dezelfde database staat.

Elk document met zijn opbouw en zijn gezag. Een protocol is geen stapel losse zinnen. Het heeft hoofdstukken, stappen in een vaste volgorde, verwijzingen naar andere documenten en een versie. En het heeft gezag: een landelijke richtlijn weegt anders dan de werkinstructie van één afdeling, en die weer anders dan een folder.

Wie documenten in losse stukjes knipt en ze terugzoekt op hoe sterk de woorden lijken, gooit precies weg wat een zorgmedewerker nodig heeft: welke stap eerst komt, waar het naar verwijst en hoe zwaar het weegt. Daarom zet Inora elk document eerst om in gestructureerde tekst die zijn opbouw, zijn verwijzingen, zijn versie en zijn gezag bewaart, voordat er één vraag over gesteld wordt. In het document heet dat de vertaallaag voor kennis. Het gezag van een bron hoort er uitdrukkelijk bij, want vertrouwd worden door verpleegkundigen is een van de doelen van deze architectuur, en dat vertrouwen begint bij weten waar een antwoord op rust.

Bij elke vraag de rol van wie vraagt. Dezelfde vraag is niet dezelfde vraag als een ander hem stelt. Een verzorgende, een verpleegkundige, een leidinggevende en een beheerder kunnen woord voor woord hetzelfde vragen en toch iets anders nodig hebben: een andere diepgang, een ander deel van het protocol, een andere verantwoordelijkheid. Daarom gaat bij elke vraag mee wie vraagt, vanuit welke organisatie en in welke rol.

Een antwoord dat de rol niet kent, is voor niemand precies goed.

Wat het werk nog meer vraagt

Twee kleinere dingen in de architectuur komen uit dezelfde hoek.

In de zorg zijn de handen zelden vrij. Dus staat spraak erin als invoer, naast typen.

En we meten in het werk wat Inora oplevert: hoeveel tijd het scheelt, wat voor vragen er komen, en of mensen het blijven gebruiken. Een demonstratie bewijst weinig. Wat telt, is wat er gebeurt als mensen Inora op een gewone dienst gebruiken, en of ze de volgende dag terugkomen. Dat meten we vanaf het begin, niet achteraf.

AI kan het werk van mensen versterken, maar alleen als je het op de juiste manier inzet. Dat zie je niet vanaf een afstand. Wie dicht bij het werk blijft, meet wat er beter gaat, niet hoeveel mensen een training afmaakten.

Waar het werk ophoudt en het oordeel begint

Beginnen bij het werk betekent ook: weten wat van de professional blijft. Een verpleegkundige die weet wat het protocol vraagt, beslist nog steeds zelf. Kennis geven is geen besluit nemen.

Inora stelt geen diagnose, berekent geen dosis en beslist niet over urgentie. Het brengt de bron naar wie beslist. Het besluit over een cliënt neemt de professional die ervoor verantwoordelijk is. Software kan nergens voor instaan, dus neemt software dat besluit niet.

Een systeem dat die grens vergeet, past niet in het werk. Het probeert het over te nemen.

Wat dit betekent voor wat we bouwen

Wat Inora moet worden, is het kennissysteem van een zorgorganisatie: de plek waar staat wat die organisatie weet en heeft afgesproken, actueel en binnen handbereik van iedereen die er werkt, van de helpende aan het bed tot de bestuurder. Dat bouw je niet door een taalmodel aan een map met pdf’s te hangen. Je bouwt het door eerst te begrijpen hoe het werk gaat, en de techniek daarnaar te vormen.

Het document telt zeven pagina’s. Wij schrijven op wat we besluiten, met de datum en de naam van wie het schreef, voordat we het bouwen. Wie later wil weten waarom Inora doet wat het doet, kan het hier teruglezen, met de dag erbij.

Een model kunnen we vervangen. Hoe het werk gaat, niet.

Werkt u in de zorg met Inora? Inloggen en hulp lopen via uw eigen organisatie: de projectleider en de ambassadeurs van uw team helpen u verder.

Bespreek wat uw team hierna nodig heeft.