Herbouwd op open bouwstenen

Zes weken na de start gooi je de basis niet zomaar om. Ik weet hoe dat klinkt. Toch bouwen we de applicatie helemaal opnieuw. Dit is waarom, wat we ervoor terugkrijgen en wat het kost.

Het moment

Het besluit begon bij één functie. Ik wilde Inora een schrijfvlak geven: een document dat je naast het gesprek samen met het taalmodel schrijft. In 2024 was dat nieuw; nu verwacht iedereen het. Ik rekende uit wat het ons zou kosten om het zelf te bouwen: vier tot zes weken maatwerk. Voor één functie.

Toen stelde ik de vraag die ik eerder had moeten stellen. Waarom zelf bouwen? Waarom niet nemen wat er al is, en het naar onze hand zetten?

Het was geen losse rekensom. Na de eerste versie wilde ik Inora in een korte ronde een nieuw jasje geven. Halverwege werd duidelijk dat verder bouwen op de vorm die we hadden, software zoals die traditioneel wordt gebouwd, alles zelf en laag voor laag, niet de goede weg was. Het schrijfvlak was het moment waarop ik het zag.

Een klein bedrijf bouwt niet alles zelf

Taalmodellen en alles eromheen veranderen zo snel dat de regels om de paar maanden fundamenteel verschuiven. Wat vorig jaar vooropliep, is dit jaar de ondergrens die gebruikers verwachten. Wij zijn een nieuw en klein bedrijf. Als wij voor elke verschuiving weken maatwerk nodig hebben, lopen we steeds maanden achter.

Ik schreef het vandaag zo op: met alles zelf bouwen kunnen wij niet winnen. Wij moeten bouwen op open bouwstenen die de industrie als standaard gebruikt, en die duizenden ontwikkelaars elke dag bijwerken.

Dat is de kern. Open bouwstenen die de industrie als standaard gebruikt, worden elke dag verbeterd door mensen die wij nooit hadden kunnen aannemen. Wie erop bouwt, krijgt hun werk erbij, elke dag opnieuw. Na de herbouw kost een nieuwe functie ons een paar dagen tot een week, en een fundamentele verschuiving minder dan een maand.

Geen platform dat voor ons beslist

De tweede reden weegt voor mij zwaarder. Tot nu toe draaide Inora op één platform voor taalmodellen, en dat platform nam veel beslissingen voor ons: welke modellen we konden inzetten, en wanneer.

Neem spraak. Stel dat morgen een spraakmodel uitkomt dat veel beter is dan het model dat we nu gebruiken. Wachten we dan tot dat platform het ondersteunt? Of nemen we het direct in gebruik? Op het oude fundament was het antwoord het eerste. Op het nieuwe is het het tweede.

Het principe schreef ik er in één regel onder, in het Engels, zoals ik het dacht: “We need to be in control; not to be subject to the incentives and direction of a third party.”

Dat principe is niet nieuw. Op 13 juni zette ons plan het fundament vóór elke functie: Inora moest draaien in een omgeving die wij in de hand hebben, bij elk antwoord de bron tonen en aan geen enkel taalmodel vastzitten. Tot nu toe gold dat voor het model. Vanaf deze herbouw geldt het voor alles eromheen. Geen leverancier bepaalt onze koers, en niemand buiten Axiomatic beslist wat wij maken.

Dicteren is al gebouwd

Eén ding staat er al: dicteren. Je drukt op de microfoon, je spreekt, en er komt tekst, zoals iedereen gewend is van het toetsenbord van een telefoon.

Het was het voorbeeld waarmee ik de hele herbouw uitlegde. Spraak wordt wat gebruikers standaard verwachten. In de zorg telt dat dubbel, want daar zijn de handen zelden vrij. Wie tussen twee cliënten iets wil opzoeken of vastleggen, heeft handschoenen aan, een kar voor zich of een arm om iemand heen. Wie dan eerst moet typen, doet het later of niet. Op het oude fundament hadden we maanden achter die verwachting aan gelopen. Nu staat het er al.

Wat van ons blijft

Bouwen op wat duizenden mensen onderhouden, maakt Inora niet minder van ons. Het omgekeerde. Wat iedereen kan downloaden, onderscheidt niemand. En wie zijn tijd steekt in wat iedereen al heeft, houdt geen tijd over voor wat alleen hij kan maken. Dus nemen we de bouwstenen, en steken we onze tijd in drie dingen die niemand anders voor ons bouwt.

Het kennismodel. Op 4 juli kreeg elke organisatie in Inora een eigen, afgesloten ruimte; elk document hield zijn structuur en zijn gezag, en elke vraag droeg de rol van wie hem stelt. Op 16 augustus begonnen we elke tussenstap van elk antwoord vast te leggen: welke bronnen Inora gebruikte, en waarom. Zo was een fout antwoord naar zijn oorzaak te herleiden. Geen bouwsteen levert dat kant-en-klaar. Dat is het werk.

De grens. Inora ondersteunt professionals met de kennis van hun organisatie. Het stelt geen diagnose en beslist niet over een behandeling; door zijn beoogde gebruik valt het buiten de regels voor medische hulpmiddelen. Waar die grens ligt, beslissen wij, en geen instelling van een leverancier verschuift hem.

De invoering. Of een systeem werkt, zie je pas op de werkvloer. Wat een invoering daar laat zien, hoort terug in het product, en dat bouwt niemand anders voor ons. Het laat zich niet downloaden.

Een bouwsteen is gemeengoed. Wat we erop bouwen, is van ons.

Wat het kost

Dit is niet gratis. De herbouw kost weken extra ontwikkeltijd voordat versie 1.0 er staat. En eerlijk: een deel van die weken komt door mij. Het kostte meerdere pogingen om de juiste bouwstenen te vinden, omdat ik niet alles wist wat ik moest weten. Ik schreef er vandaag bij dat dat erbij hoort op terrein dat nieuw en onverkend is. Dat vind ik nog steeds. Op nieuw terrein pak je soms de verkeerde steen op. Beter nu, zes weken na de start, dan over een jaar, als er veel meer op rust.

Wat het oplevert: we kunnen sprinten in een markt die idioot snel beweegt, zonder te wachten op de richting van een ander.

Vanaf vandaag stellen we bij elke nieuwe functie twee vragen. Bestaat het al, en onderhouden duizenden mensen het? Dan nemen we het. Raakt het de kennis, de grens of de invoering? Dan bouwen we het zelf.