Op de vloer
Achterwacht
Ook: telefonische achterwachtdienst · bereikbaarheidsdienst
Wie bel ik ’s nachts als ik twijfel, en wanneer bel ik?
De achterwacht is de collega, meestal een verpleegkundige of een arts, die buiten kantoortijd bereikbaar is voor wie er alleen voor staat: in een telefonische achterwachtdienst alleen voor telefonisch advies, in een bereikbaarheidsdienst ook om te komen als het nodig is.
Bron: Cao VVT 2025–2026, de laatst gepubliceerde tekst (die van 2026–2028 geldt sinds 1 september 2026), artikel 4.3.3, telefonische achterwachtdienst, en artikel 4.3.1, bereikbaarheidsdienst · Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan (Zorginstituut Nederland, 2024), zeer kwetsbare mensen, p. 23
‘Als je bent ingeroosterd voor een telefonische achterwachtdienst moet je uitsluitend telefonisch bereikbaar zijn om korte telefonische adviezen te geven.’
Wat het vraagt
De cao VVT scheidt sinds 1 juli 2025 de telefonische achterwachtdienst van de bereikbaarheidsdienst, die ook moet kunnen komen. Voor de meest kwetsbare cliënten vraagt het Generiek kompas van het Zorginstituut dat bij een ongeplande medische zorgvraag een specialist ouderengeneeskunde, huisarts, wijkverpleegkundige, verpleegkundig specialist of physician assistant bereikbaar is en zo nodig snel, al dan niet digitaal, ter plekke. Wie wanneer gebeld wordt, staat in de escalatieafspraken van de organisatie.
Waar het de dag raakt
Om half twee ’s nachts gaat de alarmering: een bewoner is naast zijn bed gevallen en komt niet overeind. De verzorgende van de nachtdienst staat alleen op de afdeling, en twijfelt tussen de achterwacht bellen en de dienstdoende arts bellen.
Hoe Inora ermee werkt
Inora legt wat de verzorgende ziet naast de escalatieafspraken van de organisatie, zegt wie volgens die afspraken nu gebeld moet worden en stelt de SBAR op. De verzorgende beslist om wel of niet te bellen; Inora ondersteunt de inschatting en triageert nooit.
Meneer Bosman is naast zijn bed gevallen en komt niet overeind. Hij is aanspreekbaar en zijn heup doet pijn. Wie bel ik?
Opzoeken
Volgens uw escalatieafspraak tilt u hem niet op en belt u de verpleegkundige achterwacht. Die komt binnen 30 minuten, of zegt of de specialist ouderengeneeskunde moet komen. Dek hem toe en blijf bij hem. U beslist.
Wat collega’s vragen
Wanneer bel ik de achterwacht?
Wanneer de escalatieafspraken van uw organisatie dat zeggen, en altijd als u twijfelt.
Inora laat zien wat die afspraken bij deze situatie zeggen; het besluit is van u.
Ziet de organisatie hoe vaak ik Inora om raad vraag?
Nee.
Een kwaliteitsadviseur of teamleider ziet per team het onderwerp, nooit de vraag zoals u die typte en nooit een naam. Bij de organisatie komt verder alleen wat u zelf verstuurt, zoals een rapportage of een MIC-melding, en het bekwaamheidsdossier dat de inspectie verwacht (Wkkgz, Wet BIG).
Verder
Verwant
- SBARHoe draag ik een situatie over aan de dienstdoende huisarts, zodat die erop handelt?
- Triage-ondersteuningKan software triage ondersteunen terwijl de verpleegkundige beslist, en wat maakt dat het onder de regels?
- OverdrachtWat geef ik door aan de volgende dienst of zorgverlener, zodat er niets verloren gaat?